Dni Dzień
Godziny Godzina
Minuty Minuta
Sekundy Sekunda
Zaburzenia lipidowe dotyczą nawet 60–80% dorosłych Polaków, choć większość z nich nie wie o tym do czasu pierwszego lipidogramu. Dyslipidemia, czyli stan, w którym poziom cholesterolu lub triglicerydów we krwi odbiega od normy, przez długi czas nie daje żadnych wyraźnych objawów. Mimo to znacząco podnosi ryzyko zawału serca, udaru i miażdżycy. Dobra wiadomość jest taka, że dieta ma tu realną siłę sprawczą. Przy łagodnych i umiarkowanych zaburzeniach zmiana żywienia może być wystarczającą formą interwencji. W cięższych przypadkach wspiera leczenie farmakologiczne i pomaga utrzymać lepsze wyniki.
Dyslipidemia to zbiorcza nazwa dla kilku różnych zaburzeń. Najczęściej chodzi o podwyższony poziom cholesterolu LDL (tzw. złego cholesterolu), podwyższone triglicerydy lub obniżony poziom cholesterolu HDL (tzw. dobrego cholesterolu). Bywa też, że kilka z tych nieprawidłowości występuje jednocześnie — taki stan nazywa się dyslipidemią aterogenną i jest szczególnie niekorzystny dla naczyń krwionośnych.
Przyczyny są różne. Dyslipidemia może wynikać z predyspozycji genetycznych, ale najczęściej jest efektem długotrwale złej diety, niskiej aktywności fizycznej, nadwagi i palenia tytoniu. Do czynników ryzyka należy też stosowanie niektórych leków, takich jak beta-blokery, estrogeny czy kortykosteroidy.
Zanim zdecydujesz o zmianie diety, skonsultuj wyniki z lekarzem. Dokładny cel terapeutyczny, czyli to, którą frakcję lipidową i o ile trzeba obniżyć, zależy od Twojego indywidualnego ryzyka sercowo-naczyniowego. To punkt wyjścia do dobrania odpowiedniego planu żywieniowego.
Dobrze skomponowana dieta przy dyslipidemii nie musi być restrykcyjna. Chodzi przede wszystkim o zamianę nieodpowiednich produktów na lepsze zamienniki, a nie o radykalne odstawianie jedzenia.
Podstawą powinny być warzywa i owoce, spożywane jak najczęściej w ciągu dnia. Szczególnie polecane są owoce jagodowe: czarne porzeczki, jagody, borówki, maliny i truskawki, a także warzywa zielone i pomarańczowe, takie jak jarmuż, szpinak, marchew i pomidory. Czosnek i cebula mają działanie ochronne na naczynia krwionośne.
Tłuste ryby morskie, czyli łosoś, makrela, śledź i sardynki, to bogate źródło wielonienasyconych kwasów omega-3, które obniżają triglicerydy i działają przeciwzapalnie. Zaleca się spożywanie ryb co najmniej dwa razy w tygodniu.
Produkty pełnoziarniste, takie jak owsianka, kasza, pieczywo razowe i brązowy ryż, dostarczają błonnika rozpuszczalnego, który ogranicza wchłanianie cholesterolu w jelitach. Płatki owsiane zawierają beta-glukany, jedne z lepiej przebadanych składników obniżających LDL.
Oliwa z oliwek, awokado i niesolone orzechy to zdrowe źródła tłuszczów jednonienasyconych i wielonienasyconych, które poprawiają stosunek LDL do HDL. Rośliny strączkowe, soja i tofu to z kolei roślinne białko, które przy regularnym spożyciu wspiera obniżanie cholesterolu.
Dieta w dyslipidemii wymaga ograniczenia konkretnych grup produktów, które albo podnoszą LDL, albo obniżają HDL, albo obie rzeczy jednocześnie.
Tłuszcze nasycone to pierwszy element do ograniczenia. Ich nadmiar podnosi cholesterol LDL i cholesterol całkowity. Znajdziesz je przede wszystkim w tłustym czerwonym mięsie, wędlinach, pełnotłustym nabiale, maśle, śmietanie, oleju kokosowym i palmowym. Zgodnie z zaleceniami ESC/EAS tłuszcze nasycone powinny stanowić mniej niż 7% całkowitej energii w diecie.
Tłuszcze trans są jeszcze bardziej niekorzystne, bo jednocześnie podnoszą LDL i obniżają HDL. Znajdziesz je w margarynach twardych do pieczenia, wyrobach cukierniczych, frytkach, chipsach i żywności fast food. Ich udział w diecie powinien być niższy niż 1%.
Cukry proste i alkohol nasilają produkcję triglicerydów w wątrobie. Słodzone napoje, soki owocowe, słodycze, miód i alkohol powinny być mocno ograniczone, a przy podwyższonych triglicerydach — najlepiej całkowicie wyeliminowane.
Poniżej zestawienie produktów zalecanych i tych do ograniczenia:
| Zalecane | Do ograniczenia |
|---|---|
| Tłuste ryby morskie | Tłuste czerwone mięso, wędliny |
| Oliwa z oliwek, awokado | Masło, śmietana, olej kokosowy |
| Płatki owsiane, kasza, pieczywo razowe | Białe pieczywo, biały ryż |
| Owoce jagodowe, warzywa | Słodycze, wyroby cukiernicze |
| Orzechy, nasiona, rośliny strączkowe | Słodzone napoje, soki owocowe |
| Jogurt naturalny, chudy twaróg | Alkohol |
Dyslipidemia aterogenna to rodzaj zaburzenia, który często towarzyszy otyłości brzusznej, insulinooporności i cukrzycy typu 2. Objawia się podwyższonymi triglicerydami, niskim HDL i nieprawidłowymi cząsteczkami LDL. Ryzyko sercowo-naczyniowe przy tym typie jest szczególnie wysokie.
W tym przypadku dieta wymaga większego nacisku na ograniczenie cukrów prostych i alkoholu, bo to one najbardziej napędzają produkcję triglicerydów. Liczy się też redukcja masy ciała, zwłaszcza tkanki tłuszczowej w obrębie brzucha, która koreluje z insulinoopornością. Każde kilka utraconych kilogramów przekłada się na widoczną poprawę lipidogramu.
Regularność posiłków ma tu duże znaczenie. Spożywanie 4–5 posiłków w stałych odstępach, co 3–4 godziny, zapobiega skokom glukozy i insuliny, które pośrednio wpływają na produkcję tłuszczów we krwi.
Specjaliści wyróżniają kilka modeli żywienia, które mają udokumentowane działanie przy zaburzeniach lipidowych.
Dieta śródziemnomorska jest najlepiej przebadana i najszerzej rekomendowana. Opiera się na warzywach, owocach, roślinach strączkowych, oliwie z oliwek, rybach i pełnoziarnistych produktach zbożowych, przy ograniczeniu czerwonego mięsa i tłuszczów nasyconych. Badania pokazują, że stosowanie jej przez 5 tygodni może obniżyć LDL o około 10%.
Dieta DASH, opracowana pierwotnie przy nadciśnieniu, sprawdza się też przy dyslipidemii. Opiera się na warzywach, owocach, produktach wysokobłonnikowych i chudym białku roślinnym, przy ograniczeniu tłuszczów nasyconych i soli.
Diety roślinne, wegetariańska i wegańska, również przynoszą dobre efekty, ale wymagają starannego zbilansowania i często suplementacji, dlatego ich wdrożenie powinno odbyć się pod opieką dietetyka.
Codzienne gotowanie zgodnie z zaleceniami dietetycznymi bywa trudne, szczególnie gdy jednocześnie leczysz się, pracujesz i nie masz głowy do analizowania etykiet. Dieta pudełkowa przy dyslipidemii zdejmuje z Ciebie ten ciężar.
Pacjent Wybiera oferuje dietę kardiologiczną przygotowaną z myślą o osobach z nadciśnieniem tętniczym, dyslipidemią i miażdżycą, a także po zawale serca. Posiłki opracowują dietetycy kliniczni zgodnie z aktualnymi wytycznymi medycznymi. Są zbilansowane, gotowe do spożycia i dostarczane bezpośrednio pod wskazany adres, każdego dnia.
Jeśli masz wątpliwości, która dieta najlepiej pasuje do Twojego stanu zdrowia i wyników lipidogramu, możesz skorzystać z bezpłatnej konsultacji z dietetykiem Pacjent Wybiera. Specjalista pomoże Ci dobrać odpowiedni wariant bez zgadywania i bez ryzyka złego wyboru.
Dieta w dyslipidemii działa, gdy jest stosowana konsekwentnie i oparta na właściwych zasadach. Ograniczenie tłuszczów nasyconych i trans, eliminacja cukrów prostych i alkoholu, regularne jedzenie ryb i produktów pełnoziarnistych oraz zwiększenie ilości warzyw to zmiany, które przekładają się na realne wyniki w lipidogramie. Przy dyslipidemii aterogennej dochodzi jeszcze redukcja masy ciała i kontrola węglowodanów.
Jeśli chcesz jeść zgodnie z zaleceniami bez codziennego gotowania i planowania, dieta kardiologiczna od Pacjent Wybiera daje gotowe rozwiązanie z dostawą do domu. Sprawdź ofertę na pacjentwybiera.pl i umów się na bezpłatną konsultację z dietetykiem.
Dieta pudełkowa w nadczynności tarczycy
Dieta w hipertriglicerydemii
Dieta przy hiperprolaktynemii
Kontrola cukru na talerzu.
Stabilny poziom glukozy i pełnowartościowe posiłki każdego dnia.
Idealna dla osób z: cukrzycą, insulinoopornością, z zaburzoną tolerancją glukozy, hipoglikemią reaktywną, hipertriglicerydemią, a także dla osób które chcą zmniejszyć apetyt na słodycze.
Dla serca i zdrowych naczyń.
Posiłki przyjazne sercu, wspierające układ krążenia i dobre samopoczucie.
Idealna dla: osób z nadciśnieniem tętniczym, dyslipidemią, miażdżycą, chorobą niedokrwienną serca, w stanach po zawale serca.
Odżywienie tarczycy.
Dieta o charakterze przeciwzapalnym i nieco zwiększonej podaży białka. Z wysoką zawartością kluczowych składników, wspierających funkcje tarczycy.
Idealna w: niedoczynności tarczycy, nadczynności tarczycy, hashimoto, chorobie gravesa-basedowa, hiperprolaktynemii, PCOS
Wsparcie dla całego układu pokarmowego.
Łagodne, łatwe do strawienia posiłki dla zdrowia i komfortu układu pokarmowego.
Idealna: dla seniorów, w biegunkach, chorobach układu pokarmowego, chorobach przyzębia, infekcjach z gorączką, a także po zabiegach chirurgicznych.
Ukojenie dla żołądka.
Delikatna dieta ograniczająca substancje pobudzające wydzielanie soku żołądkowego.
Chroni i wspiera regenerację żołądka.
Idealna w: chorobach zapalnych żołądka, chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy, dyspepsji czynnościowej żołądka, refluksie żołądkowo-przełykowym.
Lekkość dla wątroby.
Delikatne dieta, o obniżonej zawartości tłuszczu, która wspiera regenerację wątroby i układu trawiennego.
Idealna w: marskości wątroby, przewlekłym zapaleniu wątroby, kamicy żółciowej, przewlekłym zapaleniu pęcherzyka i dróg żółciowych a także w przewlekłym zapaleniu trzustki oraz w okresie zaostrzenia choroby Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejącego zapalenia jelita grubego.
Siła w każdym kęsie.
Wysoka zawartość białka dla regeneracji i budowy sił witalnych.
Idealna: w okresie rekonwalescencji np. po zabiegu chirurgicznym, w niedożywieniu, po urazach, po udarze mózgu, z silnymi/rozległymi oparzeniami, z rozległymi zranieniami, a także w niektórych chorobach nowotworowych, a także dla osób o zwiększonej aktywności fizycznej oraz po szybkiej utracie masy ciała.
Zdrowe, codzienne menu dla każdego.
Zbilansowane posiłki, energia i dobre samopoczucie każdego dnia.
Idealna dla osób: które za pomocą żywienia pragną przeciwdziałać chorobom dietozależnym, z jednostkami chorobowymi, które nie wymagają dodatkowych modyfikacji diety, dla osób które pragną zredukować masę ciała (po odpowiednim doborze wartości kcal).
Z troską o potrzeby osób po 60 roku życia.
Zdrowa energia z roślin.
Pełnowartościowe, roślinne menu dla zdrowia i dobrego samopoczucia. Nie zawiera mięsa, ryb oraz owoców morza, a obecne są w niej nabiał oraz jaja.
Idealna dla: osób, które rozpoczynają dietę bezmięsną i obawiają się o jej prawidłowe zbilansowanie, a także dla osób, które nie spożywają produktów mięsnych od lat, ale potrzebują wsparcia w przygotowaniu pełnowartościowych posiłków wegetariańskich.
Ty decydujesz, co jesz!
Wybierz swoje ulubione dania i ciesz się posiłkami dopasowanymi do siebie.
Idealna dla: osób, które same chcą komponować swoją codzienną dietą.
Zdrowe odżywianie dla kobiet w ciąży i mam karmiących piersią.
Dieta Mamy została opracowana z myślą o wyjątkowym okresie w życiu kobiety – ciąży oraz karmienia piersią.
To czas, w którym odpowiednie żywienie wspiera zdrowie mamy i prawidłowy rozwój dziecka. Nasze jadłospisy są zbilansowane, smaczne i bezpieczne, a każdy z wariantów diety dopasowany jest do aktualnych potrzeb organizmu.
Wsparcie w trudnym czasie.
W trakcie leczenia onkologicznego apetyt często znika, a wraz z nim siły. Dlatego stworzyliśmy dietę onkologiczną – by codzienne posiłki były nie tylko odżywcze, ale też naprawdę smaczne. Dieta dostępna jest w 3 wariantach na każdy etap choroby: w trakcie leczenia, w czasie radio i chemioterapii, profilaktyka.
Zdrowy obiad bez gotowania.
Pełnowartościowy lunch z deserem, który dodaje energii i oszczędza Twój czas.
Idealny dla osób, które chcą jeść zdrowo w pracy lub w domu – bez kompromisów, ze smakiem i jakością.
Świadoma kontrola węglowodanów na talerzu.
Stabilna glikemia, mniej wahań energii i większa sytość każdego dnia.
Idealna dla osób z: insulinoopornością, stanem przedcukrzycowym, cukrzycą (przy niskiej aktywności fizycznej), zaburzoną glikemią oraz dla tych, u których standardowa dieta diabetologiczna zawiera zbyt dużo węglowodanów.
