Stłuszczenie wątroby – co jeść, a czego unikać przy MASLD?
Dni Dzień
Godziny Godzina
Minuty Minuta
Sekundy Sekunda
Dni Dzień
Godziny Godzina
Minuty Minuta
Sekundy Sekunda




Autor: Katarzyna Wolna
Absolwentka dietetyki na Uniwersytecie Rolniczym w Krakowie oraz studiów podyplomowych z psychodietetyki na Uniwersytecie SWPS. Od ponad 7 lat pracuje z pacjentami stacjonarnie i online, zajmując się dietoterapią oraz edukacją żywieniową. Autorka licznych artykułów i materiałów edukacyjnych o tematyce dietetycznej.

Weryfikacja: Aleksandra Bąk
Od 15 lat związana z produkcją zdrowszej żywności. Liderka projektu Pacjent wybiera catering diet medycznych do domu. Wykładowczyni akademicka i ekspertka żywieniowa w programach edukacyjnych i telewizyjnych. W praktyce gabinetowej pracuje z pacjentami zmagającymi się z wielochorobowością, ze szczególnym uwzględnieniem problemów diabetologicznych i endokrynologicznych.
Leki z grupy agonistów receptora GLP-1 odgrywają coraz większą rolę w leczeniu otyłości. Wpływają na regulację apetytu i uczucia sytości, dzięki czemu mogą ułatwiać ograniczenie ilości spożywanego jedzenia. Jednocześnie ich stosowanie może wiązać się z dolegliwościami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak nudności, szybkie uczucie pełności czy zmiany rytmu wypróżnień. [1, 2]
W takich okolicznościach odpowiednio zaplanowana dieta ma szczególne znaczenie. Powinna pomagać w pokryciu zapotrzebowania na białko i inne składniki odżywcze, wspierać ochronę masy mięśniowej podczas redukcji masy ciała, a w razie wystąpienia działań niepożądanych – uwzględniać również tolerancję posiłków. [1, 2]
Jak te założenia przełożyć na codzienne wybory żywieniowe? W artykule omawiamy najważniejsze zasady żywienia podczas terapii lekami GLP-1.
Zmniejszenie apetytu i ilości spożywanego pokarmu może ułatwiać uzyskanie deficytu energetycznego, niezbędnego do redukcji masy ciała. Jednocześnie skuteczność odchudzania nie powinna być oceniana wyłącznie przez pryzmat utraty kilogramów. Podczas redukcji zmniejszeniu może ulegać zarówno masa tkanki tłuszczowej, jak i beztłuszczowej. Dlatego istotne jest, by postępowanie żywieniowe wspierało redukcję tej pierwszej, a zarazem pomagało ograniczać utratę mięśni. [1, 2, 3]
Znaczenie ma również to, że mniejsza ilość spożywanego pokarmu nie zawsze dostarcza odpowiedniej ilości składników odżywczych. Przy ograniczonym apetycie łatwiej o niedostateczną podaż białka, witamin i składników mineralnych, szczególnie jeśli wybierane produkty mają ni ską wartość odżywczą. Dodatkowo objawy ze strony przewodu pokarmowego mogą utrudniać regularne przyjmowanie posiłków i realizację potrzeb żywieniowych. Dlatego dbałość o jakość diety podczas farmakoterapii otyłości ma znaczenie nie tylko dla przebiegu redukcji masy ciała i bezpieczeństwa leczenia, ale także dla zachowania zdrowia i ograniczenia ryzyka następstw niedostatecznej podaży składników odżywczych. [1, 2, 3, 6]
Stosowanie leków GLP-1 może osłabiać uczucie głodu. W rezultacie niektóre osoby przez wiele godzin nie mają ochoty na jedzenie, a uczucie sytości może pojawiać się już po niewielkiej porcji posiłku. [1, 2]
W takich sytuacjach zmniejszone spożycie pokarmu może utrudniać pokrycie zapotrzebowania na niezbędne składniki odżywcze i zwiększać ryzyko niedoborów. Dlatego warto planować posiłki tak, aby pojawiały się w miarę regularnie w ciągu dnia, nie uzależniając pory jedzenia wyłącznie od odczuwania głodu. [1, 2]
Nie ma konieczności spożywania posiłków o ściśle określonych porach ani stosowania jednego schematu żywienia przez wszystkich pacjentów. Częstotliwość i wielkość posiłków warto dostosować do indywidualnych potrzeb, apetytu i tolerancji pokarmów, dbając jednocześnie o odpowiednią podaż energii, białka, witamin i składników mineralnych. [1, 2]
W praktyce pomocne może być:
Jeśli brak apetytu lub dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego utrudniają spożywanie odpowiedniej ilości pokarmu, warto skonsultować się z lekarzem lub dietetykiem. [1, 2]
Odpowiednia podaż białka ma szczególne znaczenie podczas redukcji masy ciała, ponieważ pomaga ograniczać utratę mięśni i wspiera utrzymanie sprawności fizycznej. [1, 2, 4]
Jednocześnie podczas terapii lekami GLP-1 zmniejszony apetyt i szybkie uczucie sytości mogą utrudniać pokrycie zapotrzebowania na ten składnik. Dlatego warto zadbać, by produkty będące jego dobrym źródłem regularnie pojawiały się w jadłospisie. [1, 2]
Do wartościowych źródeł białka należą:
U części osób pomocne mogą być również koktajle mleczne, jogurtowe, odżywki białkowe lub produkty wzbogacane w białko. [1, 2]
Podczas redukcji masy ciała zaleca się zwykle podaż białka na poziomie 1,2-1,6 g/kg masy ciała na dobę, przy czym u osób z otyłością zapotrzebowanie warto obliczać posługując się masą należną lub skorygowaną, aby uniknąć zawyżonych wartości. [1 ,2, 4]
W przypadku chorób nerek lub innych schorzeń wpływających na zalecenia żywieniowe ilość białka w diecie powinna być ustalana ze specjalistą. [2, 6]
Ważnym uzupełnieniem odpowiednio zaplanowanej diety jest aktywność fizyczna, szczególnie ćwiczenia oporowe. W połączeniu z odpowiednim żywieniem pomagają one ograniczać utratę mięśni podczas redukcji masy ciała. [1, 2, 4]
Przy zmniejszonym apetycie szczególnego znaczenia nabiera gęstość odżywcza diety. Warto sięgać po produkty, które dostarczają organizmowi wielu cennych substancji w stosunkowo niewielkich porcjach. Równie ważne jest urozmaicenie jadłospisu, ponieważ poszczególne produkty mają odmienny skład i dostarczają różnych składników odżywczych. [1, 2, 3]
W codziennym jadłospisie poleca się uwzględniać:
Rodzaj i sposób przygotowania posiłków należy dostosować do indywidualnej tolerancji przewodu pokarmowego. Jeśli tłuste, smażone lub obfite dania nasilają nudności albo uczucie przepełnienia, pomocne może być wybieranie mniejszych porcji i potraw, które są lepiej tolerowane. Jeśli surowe warzywa i owoce powodują dyskomfort – można spróbować spożywać je po obróbce termicznej. [1, 2]
Odpowiednie nawodnienie jest ważne podczas redukcji masy ciała ogółem, ale podczas stosowania leków GLP-1 wymaga szczególnej uwagi. Zmniejszony apetyt może bowiem iść w parze z rzadszym sięganiem po napoje, a ewentualne nudności, wymioty czy biegunka mogą zwiększać ryzyko odwodnienia. [1, 2]
Warto zatem w ciągu dnia regularnie pić wodę, nie czekając wyłącznie na pojawienie się pragnienia. Jeśli duża ilość płynu wypita jednorazowo wywołuje dyskomfort, można spróbować przyjmować mniejsze porcje częściej. Podobnie, jeśli spożywanie płynów podczas posiłku nasila uczucie pełności, pomocne może być rozłożenie jedzenia i picia w czasie. [1, 2]
Nie istnieje jedna ilość wody odpowiednia dla każdego. Zapotrzebowanie na płyny zależy m.in. od masy ciała, aktywności fizycznej, temperatury otoczenia i stanu zdrowia. Osoby, którym zalecono ograniczenie płynów, powinny przestrzegać indywidualnych zaleceń medycznych. [2, 6]
Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego należą do częstych działań niepożądanych leków GLP-1. Mogą obejmować nudności, wymioty, uczucie pełności, wzdęcia, zaparcia, a niekiedy również biegunkę. Ich nasilenie zależy m.in. od zastosowanego preparatu, dawki i indywidualnej tolerancji leczenia. [1, 2, 5]
Odpowiednie modyfikacje żywieniowe mogą łagodzić dolegliwości, ale intensywne lub długotrwałe objawy wymagają konsultacji medycznej. [1, 2]
Nudności i uczucie przepełnienia
W przypadku nudności warto zwrócić uwagę przede wszystkim na wielkość porcji i skład posiłków. U części osób lepiej sprawdzają się mniejsze, prostsze dania niż duże i obfite posiłki. [1, 2]
Pomocne może być:
Dodatkowo warto obserwować, po których produktach samopoczucie się pogarsza, i na tej podstawie modyfikować dietę. [1, 2]
Zaparcia
Zaparcia mogą wiązać się m.in. ze zmianami sposobu odżywiania, mniejszą ilością spożywanego jedzenia, niewystarczającym nawodnieniem i ograniczoną aktywnością fizyczną. [1, 2]
W diecie warto uwzględniać źródła błonnika, takie jak warzywa, owoce, płatki owsiane i produkty pełnoziarniste. Jego ilość należy jednak zwiększać stopniowo, ponieważ gwałtowne zmiany mogą nasilać wzdęcia, ból brzucha lub uczucie przepełnienia. Pomocne może być również regularne picie płynów i podejmowanie aktywności fizycznej dostosowanej do możliwości organizmu. [1, 2]
Jeśli dolegliwości się utrzymują lub zmiany w diecie nasilają objawy, sposób postępowania warto skonsultować ze specjalistą. [1, 2]
Biegunka i wymioty
Jeśli pojawiają się biegunka lub wymioty, najważniejsze jest zadbanie o nawodnienie i obserwowanie przebiegu objawów. W okresie gorszej tolerancji pokarmów pomocne mogą być mniejsze porcje oraz posiłki lekkostrawne, które nie obciążają nadmiernie przewodu pokarmowego i mogą zmniejszać natężenie dolegliwości. [1, 2]
W przypadku uporczywych wymiotów, niemożności przyjmowania płynów, objawów odwodnienia lub silnego bądź utrzymującego się bólu brzucha należy pilnie skonsultować się z lekarzem. [1, 2]
Sposób odżywiania podczas stosowania leków GLP-1 warto dostosowywać do etapu terapii, samopoczucia i indywidualnych potrzeb. [1, 2]
Odpowiednie zaplanowanie diety podczas stosowania leków GLP-1 może być wyzwaniem, szczególnie gdy zmniejszony apetyt, szybkie uczucie sytości lub dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego utrudniają regularne jedzenie. W takich sytuacjach pomocne może być korzystanie z gotowych, odpowiednio skomponowanych posiłków, które ułatwiają dbanie o różnorodność jadłospisu i pokrycie zapotrzebowania na składniki odżywcze. [1, 2]
W Pacjent Wybiera oferujemy dietę GLP-1 Friendly, opracowaną z myślą o potrzebach osób stosujących leki wspomagające leczenie otyłości. Dostępne warianty obejmują m.in. opcję łatwostrawną, redukcyjną i stabilizacyjną. Wybór odpowiedniego rozwiązania powinien uwzględniać aktualny etap leczenia, tolerancję posiłków i indywidualne zapotrzebowanie.
Jeśli zastanawiasz się, który wariant diety będzie odpowiedni w Twojej sytuacji, skontaktuj się z naszym biurem obsługi klienta. Pomożemy Ci w doborze odpowiedniego rozwiązania.
Żywienie podczas stosowania leków GLP-1 powinno uwzględniać zmniejszony apetyt, tolerancję posiłków i zmieniające się potrzeby organizmu. Ważne jest nie tylko dążenie do obniżenia masy ciała, ale również dostarczanie odpowiedniej ilości składników odżywczych i dbanie o masę mięśniową. [1, 2]
Najważniejsze zasady to:
Dobrze zaplanowana dieta może wspierać efekty farmakoterapii, ograniczać ryzyko niedoborów i pomagać w utrwalaniu korzystnych nawyków. Powinna jednak stanowić element kompleksowego postępowania, ponieważ sama w sobie nie zastąpi opieki lekarskiej oraz indywidualnych zaleceń specjalisty. [1, 2, 6]ić do zmniejszenia stłuszczenia wątroby, ale powinna stanowić element kompleksowego postępowania, a nie zastępować diagnostykę i opiekę medyczną. [1]
Stłuszczenie wątroby – co jeść, a czego unikać przy MASLD?
Dieta w trakcie chemioterapii – co jeść, gdy apetyt spada i pojawiają się objawy niepożądane?
Dieta w chorobie – co jeść w trakcie leczenia?